Vogels in en rond Arnhem

Samen slapen helpt om de winter door te komen, we kunnen rond bedtijd gaan kijken naar Meeuwen, Eksters, Kauwen, Turkse Tortels, Kwikstaarten, Ganzen, Wulpen, Ransuilen en Groenlingen.

Veel vogelsoorten zoals meeuwen, ganzen, Spreeuwen en Kwikstaarten maar ook sommige roofvogels, slapen buiten het broedseizoen in grote groepen bij elkaar. Dat biedt een grotere bescherming tegen allerlei vijanden; de kans voor een individuele vogel om gepakt te worden is in een grote groep veel kleiner.
In de schemering komen de vogels in kleine groepjes aanvliegen en zoeken een plek. Soms zijn er voorverzamelplaatsen waar eerst grotere groepen gevormd worden die op een onbekend teken opeens massaal naar de echte slaapplek vliegen. Het is vaak een fascinerend gezicht om de vogels in de avondschemering aan te zien komen. Vooral op heldere avonden loont het de moeite eens plaats te nemen in de buurt van een dergelijk plek.
Ook in en rond Arnhem zijn voorbeelden te vinden van dergelijke slaapplaatsen. Bekend was de slaapboom van de Aalscholvers in Meinerswijk. Enige jaren geleden is deze boom door storm geveld maar nog steeds slapen er Aalscholvers in de resten ervan.
Andere soorten die in en rond Arnhem een bekende slaapplaats hebben zijn:

naar boven

Meeuwen
Op allerlei weilanden rond Arnhem verzamelen verschillende meeuwensoorten zich om in de schemering naar de slaapplek te vliegen. Bekende slaapplaatsen zijn de Rhederlaag en de Bijland, twee grote plassen ontstaan door zandwinning. De aantallen dieren kunnen oplopen tot enige tienduizenden, voornamelijk Kokmeeuw en Stormmeeuw.
Leden van de Vogelwerkgroep Arnhem tellen sinds 1994 de aantallen meeuwen die de slaapplaatsen gebruiken. De tellers stellen zich ruim voordat de schemering begint, rondom de plas op en noteren per 15 minuten per soort het aantal aanvliegende meeuwen dat naar het centrum van de plas vliegt.
De tellingen worden drie maal in de wintermaanden uitgevoerd.

Ekster
Eksters slapen ook graag in groepen, soms wel meer dan 100 exemplaren. Leden van de vogelwerkgroep hebben in februari 2001 gelijktijdig slapenpplaatsen geteld. Die telling leverde ongeveer 700 Eksters op.

Kauw
Op verschillende plaatsen in de stad zijn plaatsen waar Kauwen zich verzamelen voor de nacht. In park Presikhaaf bij de stadsboerderij is een voorverzamelplaats van Kauwen vanwaar ze met onbekende bestemming vertrekken. Ook op enkele flats in Arnhem-Zuid en op de Rijnhal zijn dergelijke voorverzamelplaatsen te vinden. Het dak van het Gelredome vormt een grote slaapplaats voor 4.500 tot 5.000 Kauwen. De vogels verzamelen zich eerst in de bomen rond het stadion en vliegen vervolgens gezamenlijk naar het dak. Soms vliegen ze nog eenmaal tegelijk op. Het is erg imposant om te zien en te horen: de Kauwen overstemmen het verkeer. Beste tijd om te kijken: de avondschemer. In de ochtendschemer komen alle Kauwen ook tegelijk weer in beweging.

Turkse Tortel
In de eerste helft van januari verblijven de grootste aantallen Turkse Tortels op de slaapplaats bij industrieterrein 't Broek langs het fietspad langs de Oude Zevenaarseweg. Olaf Klaassen telde op 4 januari 2000, 229 Turkse Tortels.

Kwikstaart
Enkele tientallen Witte Kwikstaarten slapen in een boom bij de 'Chinees in Presikhaaf'. Ze verzamelen zich eerst op het dak van een flat.
Ook Grote Gele Kwikstaarten slapen in de winter samen. Leden van de vogelwerkgroep hebben in de winter 2000/2001 wekelijks een slaapplaats in Park Sonsbeek geteld. Ze troffen er maximaal 12 Grote Gele Kwikken aan. In november 2001 zijn er de eerste gebruikers van de slaapplaats weer gesignaleerd.

Ganzen
In de winterperiode is het grote wateroppervlak van de Bijland zeer in trek als slaapplaats voor ganzen. Voornamelijk Kolganzen maar ook Rietgans en Canadese Gans brengen hier de nacht door. De aantallen kunnen oplopen tot enige tienduizenden; een prachtig gezicht als ze in de schemering in grote groepen komen aanvliegen.

Wulp
In de periode van januari tot en met april slapen Wulpen op wisselende plaatsen ten oosten van Arnhem. In de avondschemering arriveren ze uit verschillende richtingen op hun slaapplaats. Bekende locaties zijn: Nieuwe Kade bij Arnhem, Huissense Waarden en Loowaard. Het gaat om aantallen in de orde van grootte van 600 tot 700 stuks. Op 25 januari 2000 telde Olaf Klaassen 1147 slapende Wulpen in de Nieuwe Haven bij Arnhem, het grootste aantal tot nu toe. Op 13 november 2000, kwamen er 1019 Wulpen slapen op het schiereiland in de Nieuwe Haven. het weer die dag: graadje of 10, weinig wind.
Op koude dagen verkiezen de Wulpen een slaapplaats bij Arnhem, bij zachter weer slapen ze bij Huissen.
Wie meer plaatsen weet of weet wat de Wulpen overdag doen, mag mailen naar Olaf Klaassen.

Ransuil
In de winter slapen groepen Ransuilen (overdag) in en rond de stad. Vooral dichte coniferen in tuinen en parken hebben daarbij de voorkeur.

Als u een slaapplaats weet die hier niet genoemd is, kunt u een korte beschrijving geven op ons waarnemingsformulier.

naar boven

home | nieuw | waarnemingen | faq | soorten | biotopen | plekken | seizoen | links
Vogelwerkgroep | oproepen | tellingen | Vlerk
contact