home | nieuw | waarnemingen | faq | soorten | biotopen | plekken | seizoen | links
Vogelwerkgroep | oproepen | tellingen | Vlerk

Vogels in en rond Arnhem

Vogeltrek


Wat is vogeltrek?
Veel vogels broeden in een andere streek dan waar ze in de winter verblijven.
In het broedgebied moet in korte tijd veel voedsel voorradig zijn voor ouders en jongen. Bovendien moet het voedsel makkelijk en op kleine afstand van het nest bereikbaar zijn. In het wintergebied is de voedselconcurrentie tussen de vogels als individu en tussen de soorten groter.
Het reizen tussen zomer- en wintergebied staat bekend als vogeltrek.
Er zijn nog twee vormen van trek, namelijk ruitrek en slaaptrek. Bergeenden trekken naar de Duitse Bocht om daar in grote groepen op voedselrijk water de rui (wisseling van verenkleed) door te brengen. Ganzen en meeuwen maken in de winter gebruik van slaapplaatsen. 's Avonds voor het slapen gaan vindt de slaaptrek plaats. Meestal wordt met trek of vogeltrek de reis van zomer- naar wintergebied en terug bedoeld.

naar boven

Trek het jaar rond
Vanaf februari komen de eerste vogels uit warmere streken al terug naar Nederland. De wintervogels zijn dan nog aanwezig. Zij groeperen zich, afhankelijk van het weer in maart en zijn in april meestal uit onze streek naar het noorden vertrokken. Eind april, begin mei is de bekendste periode waarin de vogels terugkeren in het broedgebied.
Kieviten en steltlopers verzamelen zich na hun broedtijd in groepen. Karekieten, Gierzwaluwen en Vliegenvangers gaan eind juli alweer op reis naar het zuiden. Rond die tijd komen de eerste broedvogels uit Noord-Europa in ons gebied aan. In augustus begint de trek naar het zuiden op gang te komen. De insecteneters volgen hun prooi naar warmere streken. Zaadeters volgen in oktober. In die maand zijn de eerste ganzen en zwanen uit het noorden alweer in Nederland gezien. De komst van de vorst bepaalt of Kieviten voor de vorstgrens uit wegtrekken en waar ganzen en eenden de winter doorbrengen. Als de vorst verdwijnt, verschijnen de eerste vogels uit warmere streken.

naar boven

Winterkwartieren van onze broedvogels
Winterkwartieren van onze broedvogels:

naar boven

Vliegroutes
Veel vogelsoorten trekken over land, ze maken gebruik van luchtstromingen boven het vaste land. Roofvogels en andere zwevers maken gebruik van thermiek. Dit is opstijging van warme lucht. Als de vogel eenmaal hoogte heeft gewonnen, kan hij zwevend een eind verder.
De kust kan een oriëntatiemiddel zijn, maar veel vogels vliegen in een breed front over ons land. Langs de kust is wel sprake van stuwing omdat vogels niet graag over zee vliegen. Bekende plekken in Europa zijn Falsterbo in Zuid-Zweden, Tarifa in Zuid-Spanje en Istanbul bij de Bosporus.
In Nederland is gestuwde trek te zien op de Waddeneilanden en langs de Noordzeekust, bijvoorbeeld bij de pier van IJmuiden en bij de Hondsbossche-Zeewering.
Onderzoek heeft aangetoond dat vogels bij geboorte 'weten' waar ze heen moeten, denk aan de jonge Koekoek die geen aanwijzingen van zijn ouders krijgt.

naar boven

Dag en nacht
Veel kleine vogels trekken vanaf de ochtendschemer tot in de middag voorbij. Roofvogels en andere zwevers stijgen op als er thermiek ontstaat. De nachtploeg onttrekt zich aan ons zicht. Soms verraden hun geluiden overvliegende ganzen of Kraanvogels. Onderzoek met radar wijst uit dat er ook veel nachtvliegers zijn, met name boven de zee.

naar boven

Trek waarnemen rond Arnhem
Onderaan de Eltenberg is een bekend punt om roofvogeltrek waar te nemen. Bij Arnhem op landgoed Warnsborn is een plek waar leden van de Vogelwerkgroep Arnhem al jaren systematisch trektellingen doen. De tellers noemen deze plek Telpost Ons Genoegen
Route: vanaf het middelpunt van de 'ster' van het Hoge Erf lopend naar hotel Groot Warnsborn. Na 800 meter gaat er een pad naar links, geflankeerd door struiken. Na ongeveer 200 meter ben je nabij de telpost. De telpost ligt op een open akker zodat een groot deel van het luchtruim te zien is.

Links naar andere vogeltreksites.

 

naar boven

home | nieuw | waarnemingen | faq | soorten | biotopen | plekken | seizoen | links
Vogelwerkgroep | oproepen | tellingen | Vlerk
contact